Kính thưa quý thầy cô giáo cùng toàn thể các em học sinh thân mến.
Trong những năm gần đây, không gian mạng đã trở thành môi trường quen thuộc đối với mỗi người, đặc biệt là thế hệ học sinh - những công dân số của tương lai. Internet là công cụ học tập, giải trí, kết nối và sáng tạo. Nhưng cũng chính nơi ấy đang xuất hiện vô số mối đe dọa âm thầm, tinh vi và khó lường, tác động trực tiếp đến an toàn của từng em và sự bình yên của cộng đồng.
Theo thống kê của Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, năm 2023 cả nước ghi nhận hơn 1.500 vụ lừa đảo trực tuyến. Đến năm 2024, con số này tăng đột biến lên 22.200 vụ, gây thiệt hại gần 19 nghìn tỷ đồng. Mỗi vụ việc không chỉ là con số lạnh lùng, mà là những câu chuyện thật, xảy ra ngay trên chiếc điện thoại mà các em vẫn cầm trên tay mỗi ngày.
Chính vì vậy, lực lượng Công an phường tổ chức buổi tuyên truyền hôm nay với mục tiêu duy nhất: giúp các em nhận diện, phòng ngừa và tránh xa các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng, để mỗi em tự bảo vệ mình và cùng góp phần bảo vệ sự bình yên chung.
I. NHẬN DIỆN THỦ ĐOẠN CỦA TỘI PHẠM CÔNG NGHỆ CAO
Tội phạm mạng hiện nay không còn xuất hiện với “dao, búa, bao tải” như trong tưởng tượng trước đây. Chúng tấn công âm thầm bằng đường link, tin nhắn, video call và đánh vào đúng tâm lý lo sợ, cả tin, ngại chia sẻ của học sinh.
1. Giả danh lực lượng chức năng
Các em nhận được giấy triệu tập giả, có đầy đủ họ tên, ngày tháng năm sinh, địa chỉ gia đình. Chúng đe dọa rằng các em “liên quan đường dây rửa tiền, ma túy” và buộc phải hợp tác tuyệt đối. Khi tâm lý bị đẩy vào hoảng loạn, nạn nhân dễ dàng bị thao túng.
2. Dựng phòng Zoom, video call giả cơ quan điều tra
Đối tượng mặc sắc phục giả, phông nền giả, giọng nói nghiêm khắc khiến các em tin rằng mình đang làm việc với cơ quan chức năng thật. Chỉ vài phút mất bình tĩnh, nạn nhân bắt đầu nghe theo mọi yêu cầu.
3. Ép tách khỏi gia đình - tự cô lập
Đối tượng yêu cầu nạn nhân “không được báo bố mẹ”, “ra khỏi nhà”, “thuê phòng kín để làm việc bí mật”. Một khi đã rời khỏi vùng an toàn, các em rơi vào trạng thái bị điều khiển hoàn toàn.
4. Tống tiền qua ảnh, video nhạy cảm
Một số em bị dụ dỗ gửi ảnh riêng tư. Sau đó đối tượng lập tức dùng hình ảnh để đe dọa, ép chuyển khoản.
5. Dụ dỗ đi nước ngoài - thực chất là lừa bán sang Cambodia
Những lời hứa “việc nhẹ, lương cao” chỉ là cái bẫy đưa nạn nhân vào môi trường nguy hiểm, bị ép làm việc phi pháp.
II. MỘT SỐ TÌNH HUỐNG ĐIỂN HÌNH
Những câu chuyện sau đây đều là vụ việc thật, ghi nhận tại nhiều địa phương:
Trường hợp 1: Lừa học bổng du học
Một học sinh tên Toàn mơ ước du học từ nhỏ. Em nhận email thông báo trúng học bổng, yêu cầu đóng 10 triệu để “làm visa”. Vì quá tin và bị yêu cầu “không được nói với ai”, Toàn chuyển tiền. Sau đó email biến mất, website giả, số điện thoại không liên lạc được. Giấc mơ dang dở, tiền mất, bài học đắt giá.
Trường hợp 2: Giả danh Cục phòng chống rửa tiền
Một học sinh lớp 11 nhận cuộc gọi đe dọa “liên quan đường dây rửa tiền”. Đối tượng yêu cầu chuyển tiền để chứng minh trong sạch. May mắn em đã kịp báo giáo viên chủ nhiệm nên được ngăn chặn kịp thời.
Trường hợp 3: Bắt cóc online - thủ đoạn nguy hiểm nhất
Một học sinh tên Quỳnh bị đe dọa liên quan ma túy. Đối tượng gửi “giấy tạm giam”, yêu cầu tách khỏi gia đình, thuê phòng khách sạn, tự trói tay chân, quay clip gửi cho chúng. Clip này được gửi cho gia đình khiến bố mẹ hoảng loạn vay mượn 500 triệu để “chuộc con”. Sau khi báo Công an, Quỳnh được tìm thấy trong khách sạn, suy sụp tâm lý nặng nề.
Đó chính là bắt cóc online - dạng tội phạm hiện đại, không cần dây thừng nhưng vẫn có thể trói nạn nhân bằng nỗi sợ.
III. BA DẤU HIỆU CHO THẤY CÁC EM ĐANG BỊ THAO TÚNG
Chỉ cần xuất hiện một trong ba biểu hiện, phải dừng lại ngay và báo cho bố mẹ, thầy cô hoặc Công an phường:
1. Sợ hãi bất thường khi nhận tin lạ: run tay, tim đập mạnh, hoảng loạn.
2. Tin mù quáng, tin người lạ hơn cả bố mẹ, thầy cô.
3. Đồng tình với kẻ xấu, sợ làm trái ý chúng, giấu người thân.
Đây là cơ chế thao túng tâm lý - thủ đoạn cực kỳ phổ biến của tội phạm mạng.
IV. BỘ QUY TẮC "TỰ VỆ TRỰC TUYẾN"
1. Ba điều KHÔNG
- Không nhấn vào link lạ, phần mềm lạ.
- Không cung cấp thông tin cá nhân, ảnh riêng tư cho người lạ.
- Không giấu bố mẹ, thầy cô khi có chuyện bất thường.
2. Ba điều PHẢI
- Phải chặn và báo cáo tài khoản khi bị đe dọa, yêu cầu chuyển tiền hay đòi ảnh nhạy cảm.
- Phải xác minh thông tin qua nhiều nguồn chính thống.
- Phải nói với bố mẹ, giáo viên hoặc Công an ngay lập tức nếu cảm thấy lo sợ hay bị ép buộc.
KẾT LUẬN
Bảo vệ an toàn trên không gian mạng không chỉ là trách nhiệm của lực lượng Công an mà còn là nhiệm vụ của mỗi học sinh. Khi các em biết cách tự bảo vệ mình, các em cũng đang bảo vệ danh dự, tài sản của gia đình và sự bình yên chung của nhà trường, địa phương.
Không một ai phải đối diện nguy hiểm một mình.
Chúng ta đồng lòng - thì không gian mạng sẽ an toàn hơn, lành mạnh hơn, văn minh hơn.
Và bây giờ chú muốn cùng các bạn lan tỏa thông điệp ngày hôm nay được không nhỉ? Sẵn sàng chưa? Chú sẽ hô “an toàn mạng” và các bạn sẽ hô “Không một mình” được không?
Sẵn sàng chưa nào…..3,2,1 “an toàn mạng - Không một mình”.
Quá tuyệt vời, khi các con nói ra các con sẽ được bảo vệ, khi các con chia sẻ thì các con sẽ không một mình. Và khi chúng ta đồng hành với nhau cảnh giác thì chúng ta sẽ không ai bị bỏ lại phía sau. An toàn mạng sẽ chung tay góp sức đẩy lùi tội phạm sử dụng công nghệ cao lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Vì ở bất cứ đâu chúng ta đều không một mình.